اندیشکده آمریکایی: ایران چگونه با تحریمها مقابله میکند
■ بعد از اعمال شدیدتر تحریمها، ایران نیاز وارداتی خود را از کجا تأمین میکند؟ ■
در نهایت ممکن است ایران کمتر به تنها و بزرگترین منبع واردات خود، دوبی، تکیه کرده و ممکن است وابستگی خود به واردات از چین و کره جنوبی را افزایش دهد. مشتریان نفت ایران به استثنای هند، کالاهای کشاورزی صادر نمیکنند، در حالی که عرضهکنندگان قدیمی آن، نفت ایران را وارد نمیکنند. اگر خزانهداری در هدف سرمایهگذاری درآمد نفتی در کشورهایی که نفت خام ایران را وارد میکنند موفق شود، برای مثال خواهد خرید شکر از برزیل، گندم از استرالیا یا جو از روسیه برای ایران دشوارتر خواهد شد. این چالشهای جدید در رأس کاهش و خسارات مداوم درآمدهای نفتی ایران قرار دارد.
■تحریمها علیه ایران، سایر کشورهای جهان را بیش از ایران آزار میدهد■
تا آوریل «مشکلی نیست»
وزیر دارایی ایران، «شمسالدین حسینی» درصدد بود کارمندان دولت را خاطرجمع کند که حقوقها تا پایان مارس، پایان سال ایران، پرداخت خواهد شد. 17 دسامبر، «حسینی» به روزنامه اقتصادی «دنیای اقتصاد» گفت «به دلیل تحریمها، درآمدهای نفتی ایران، حدود 50 درصد کاهش یافته است. با مدیریت منابع و درآمدهای خودمان، هیچ مشکلی در پرداخت حقوق تا پایان امسال نخواهد بود.» ماه گذشته، «حسینی» باز هم تاکید کرد تحریمها علیه ایران، سایر کشورهای جهان را بیش از ایران آزار میدهد.
■ تشریح بخش 504 قانون کاهش تهدید ایران توسط «دیوید کوهن» ■
- بخش 504
خزانهداری در حال آماده شدن برای عملی کردن تغییر ناگهانی جدید در تحریمهایی است که در بخش 504 قانون کاهش تهدید ایران آمده است و 10 آگوست، رئیسجمهور «اوباما» آن را به عنوان قانون تصویب کرد. این قانون حکم میکند در عرض 180 روز از تصویب آن یا 6 فوریه، اجرا شود. این طرح جدید اختیارات اعطا شدهای را در بردارد که ایالات متحده از آنها صرفنظر میکند تا پولی را که شرکتهای آن برای نفت ایران میپردازند در بانکهای کشور خود نگه دارد. بنابراین، طبق این ماده قانونی، ایران این پول را صرفاً برای خرید کالا و خدماتی استفاده خواهد کرد که از این حوزه اختیارات ناشی میشود.
«دیوید کوهن» معاون خزانهداری، طی سخنرانی در 6 دسامبر، در بنیاد دفاع از دموکراسی این طرح جدید را توضیح داد. «کوهن» اظهار داشت، «طبق این قانون، از 6 فوریه 2013، از امروز تا دو ماه، تمام بانکهای کشوری که تصمیم» کاهش چشمگیر [یعنی ابطال تحریمها] را دریافت کرده است و با بانک مرکزی ایران معامله انجام میدهند یا معاملهای که شامل فروش نفت ایران است، تنها در صورتی میتوانند از خطر تحریمها به دور باشند که پرداختی را به حساب بانکی در کشوری که نفت ایران را خریداری میکند، واریز کنند و این سرمایهها برای تسهیل تجارت دوجانبه غیر قابل تحریم بین آن کشور و ایران به کار رود.
«کوهن» تاکید کرد، «بگذارید تکرار کنم، زیرا این مسئله پیچیدهای است اما به شدت اهمیت دارد. حتی با کاهش تحریمها، بانک خارجی که در پرداختی نفت ایران درگیر است، باید اطمینان حاصل کند که این پرداختی به حسابی در بانک کشوری میرود که نفت وارد میکند و سپس صرفاً برای تسهیل تجارت مجاز بین این کشور و ایران به کار میرود تا از خطر حذف شدن از سیستم مالی ایالات متحده پرهیز کند.» بودجه را نمیتوان به کشور ثالث انتقال داد، نمیتوان به ایران بازگرداند و نمیتوان برای تسهیل تجارت کشور ثالث به کار برد.
■ معاون خزانه داری امریکا: کاری که ما میکنیم جنگ نیست. بلکه راه جایگزین جنگ است■
- تاکتیکهای تهاجمی خزانهداری
دسامبر 2012، ایالات متحده با سه بانک انگلیسی به توافقرسید که طبق آن 3 میلیارد دلار از محل جریمههای تخلف از تحریمها جمع خواهد کرد که بسیاری از این تحریمها شامل معامله با ایران بوده و اکثراً طی دهه پیش رخ داده است. بانکهای ایالات متحده هم معاف نشدهاند و پنج بانک آن با واگذاری وام مسکن 26 میلیاردی موافقت کردند. بنابراین، خزانهداری تمایل خود به اقدام تهاجمی را ثابت کرده است. همان طور که «کوهن» گفت، خزانهداری قصد دارد «قدرت مالی کسانی را که امنیت ملی ما را تهدید میکنند مرتباً و به طور حسابشده تضعیف کند. وی افزود» ،کاری که ما میکنیم جنگ نیست. بلکه راه جایگزین جنگ است.»
■ هند در ازای نفت، به ایران کالاهای کشاورزی صادر میکند■
- فرصتهای هند
ایران برخی از کالاهای کشاورزی را که نیاز دارد وارد کند ذخیره میکند و احتمالاً خرید این کالاها را به ویژه از هند افزایش میدهد. از ماه جولای، شرکتهای نفتی هند 40 درصد از پولی را که صرف نفت ایران میکنند به حساب روپیه در هند واریز کردهاند. اگر خزانهداری راه خود را برود، تمام پولی که شرکتهای نفتی هند صرف نفت خام ایران میکنند در بانکهای هند سرمایهگذاری خواهد شد و سپس ممکن است برای خرید کالاها و خدمات هندی مورد استفاده قرار گیرد. از آنجا که امسال ایران، به ارزش حدود 12 میلیارد دلار (روزانه 300,000 بشکه) به هند نفت صادر کرده است، ممکن است به جای هدف قبلی 4. 8 میلیارد دلار، به دنبال کالاهای هندی به ارزش 12 میلیارد دلار باشد. مجموع صادرات هند به ایران در سال 2010 فقط 2. 5 میلیارد دلار بود.
■ ایران در ازای نفت از هند، برنج، گندم، سویا، ذرت و شکر وارد میکند ■
گندم هند
ایران از هند گندم خریداری نکرده است، حتی با اینکه هند صادرکننده مهمی است. اما گزارشهای اخیر حاکی است اکنون ایران در شرف توافق برای خرید یک میلیون تن گندم هندی به قیمت هر تن 325-340 دلار است. ایران و هند هنوز مسایل مختلف پیمانی را از جمله ضمانتهای بانکی که قانون ملی که بر این توافق حاکم است و گواهی بهداشت و سلامت که ایران درخواست کرده است، حل نکردهاند. هندیها امیدوارند این مسایل حل شود؛ و با توجه به اوضاع ایران و احتمال اینکه درآمدهای نفتی بیشتر در هند جمع خواهد شد، مقامات ایران نیز باید این گونه امیدوار باشند.
برنج هند
البته قرار است ایران امسال برنج هندی به ارزش حدود 1. 1 میلیارد دلار خریداری کند. اوایل امسال، واردکنندگان ایرانی، صادرکنندگان هندی برنج باسماتی را از پا درآوردند چرا که خریداران در پرداخت به موقع تا حدودی قصور کردند. با این حال، با توجه به قابلیت روپیه، آنها بخشی از سهم بازار را زمانی دریافت کردهاند که قیمتها بسیار بالاتر از قبل هستند، گرچه ایران هنوز درباره وجود آفتکشهای مختلف در برنج هندی نگران است.
سویا، ذرت و شکر
همچنین، هند چهارمین صادرکننده بزرگ سویا پس از آرژانتین، برزیل و ایالات متحده است. هند انتظار دارد این فصل 1-1. 5 میلیون تن سویا بفروشد که میتواند تقریباً 1 میلیارد دلار ارزش داشته باشد. هند میتواند تا حدودی جایگزین منابع اصلی ذرت (برزیل، آرژانتین و اوکراین) باشد. اوایل امسال، کمبود سویا و ذرت موجب «بحران مرغ» در ایران شد و با هزینه مواد اولیه، قیمت مرغ سر به فلک کشید.
همچنین، هند دومین صادرکننده بزرگ شکر در جهان است اما بعید است قسمت عمده نیاز ایران را برآورده کند زیرا افزایش قیمتها در داخل هند، بازار داخلی را پرسودتر کرده است. هند شکر خام را مستقیماً به ایران میفروشد که سالانه 1. 6 میلیون تن شکر به ارزش 700 میلیون دلار، مصرف میکند.
اگر ایران مسایل مختلف کیفیت و سلامت را حل کند، روی هم رفته، ایران میتواند تقریباً 4. 5 میلیارد دلار از این کالاهای کشاورزی را از هند به دست آورد. اما طی سال آتی، ایران هنوز بیش از 6 میلیارد دلار در حسابهای روپیه جمع خواهد کرد. ایران شانس بهتری برای دستیابی به تعادل تجاری با چین، کره جنوبی و ترکیه دارد. ایران احتمالاً پول سرمایهگذاری شده بسیار زیادی در حسابهای ژاپنی خواهد داشت و برای واردات از امارات متحده عربی پول کافی نخواهد داشت.